Zieken vogelvrij

Regering Michel wil 300 miljoen besparen op kap van zieken

Je kent vast wel een collega of iemand in je vriendenkring die kanker heeft, iemand met rugproblemen of met slaapstoornissen. Misschien zit je momenteel zelf thuis met een burn-out. Wat zou je ervan vinden om al na twee maanden, onder (zachte?) dwang opnieuw aan de slag te moeten? Werk je onvoldoende mee met zo’n terug-aan-het-werk-plan, dan dreig je tien procent van je ziekte-uitkering te verliezen. Maggie De Block, Open VLD-minister van Volksgezondheid schreef daarover een ontwerp van Koninklijk Besluit tot ‘re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers’. Langdurig zieken begeleiden om geleidelijk het werk te hervatten en daar een beschermend wettelijk kader voor scheppen, daar is niets mis mee. Als dat gebeurt op basis van vrijwilligheid en met respect voor alle rechten van de betrokken werknemer. Maar niet als zo’n wet baadt in een sfeer van verdachtmaking en bestraffing van wie het werk niet snel genoeg hervat. 

Zieken vogelvrij 

Ben je twee maanden ziek, dan word je opgeroepen door de adviserende arts van je ziekenfonds. Die maakt een analyse van je mogelijkheden om te werken en stuurt die evaluatie naar je behandelende arts én … naar je werkgever! Hier loopt het al grondig fout. Om twee redenen. Het is niet de taak van de adviserende arts van het ziekenfonds om te bepalen welk werk jij aankunt. Daarvoor kent die jou en je werkomgeving onvoldoende. En een diagnose zomaar naar de werkgever sturen is een schending van de privacy en een inbreuk op het medisch beroepsgeheim. Dokter De Block zou beter moeten weten. Het KB voorziet geen actieve rol voor je huisarts, terwijl dat toch de persoon is waar je een vertrouwensrelatie mee hebt.
Dan zal de adviserende arts je oproepen voor een grondiger ‘medisch-sociaal onderzoek’ en je daarna een werkhervattingsplan aanbieden. Dat plan zal hij/zij eerst met je werkgever bespreken, boven jouw hoofd en dat van je de behandelende arts. Het kan er zelfs toe leiden dat je naar een andere job wordt georiënteerd. 

Gestraft

Verschijn je niet op het appèl, weiger je het aangeboden re-integratieplan of werk je te weinig mee aan de uitvoering ervan, dan gaat er tien procent van je ziekte-uitkering af. Behalve wanneer je een geldige reden hebt voor je gebrek aan medewerking. Wat kan een geldige reden zijn en wie oordeelt daarover? Het antwoord vind je niet in het KB. 
Met deze regering kan je er gif op nemen: alle verplichtingen en straffen situeren zich bij de zieke werknemer. Je zoekt in het KB tevergeefs naar een verplicht engagement van de werkgevers of naar een straf wanneer zij ‘te weinig meewerken’. Vakbondsafgevaardigden kennen de realiteit op de werkvloer. Hoe vaak krijgen ze niet het deksel op de neus wanneer ze informeren naar ‘aangepast werk’ voor een collega met medische problemen? Die realiteit zal niet veranderen door de dreiging om de uitkering met tien procent te verminderen. Dat is niet het probleem van de werkgever.

De schaamte voorbij

Kortom, het is een procedure die juridisch rammelt. Maar nog kwalijker is het dat ze kwetsbare werknemers in een situatie van rechtsonzekerheid en stress brengt. Alles behalve bevorderlijk voor het genezingsproces. Tien procent afpakken van mensen die moeten rondkomen van een ziekte-uitkering en vaak hoge medische kosten hebben, en ermee uitpakken dat je daarmee 300 miljoen euro kunt besparen… dat is toch de schaamte voorbij!
Voor de LBC-NVK is het duidelijk: het recht op ziekte-uitkering moet afhangen van een medische beslissing en niet van een minister met het zweepje in de hand. Wij kunnen niet aanvaarden dat zieke mensen vogelvrij worden verklaard. Verschillende onderzoeken brengen aan het licht dat het aantal langdurig zieken jaar na jaar stijgt. Gemiddeld zo’n 250.000 werknemers zijn per jaar langer dan twee maanden arbeidsongeschikt. Zij zullen dus allemaal worden blootgesteld aan de procedure-De Block. 
Dat is erg verontrustend als je weet dat, binnen die groep, het aandeel van mensen met stress- en spanningsklachten fel toeneemt. Dat ervaren onze afgevaardigden elke dag in hun vakbondswerk in de bedrijven en instellingen. En dat blijkt ook uit de bevindingen van de werkbaarheidsmonitor en uit onderzoek van Securex. Hartritmestoornissen, slapeloosheid, neerslachtigheid, prikkelbaarheid, chronische vermoeidheid en complete burn-out, dat zijn geen individuele medische problemen. Ze hebben alles te maken met de verhoogde werkdruk en de nooit verzadigde drang naar productiviteitsstijging en hoger rendement. Deze regering doet daar nog een schep bovenop door werklozen en zieken te culpabiliseren en te bestraffen. Dat is een beschaafd land onwaardig. 

Het kan anders

Dat is één van de vele redenen waarom we op 7 oktober in Brussel zullen manifesteren voor een eerlijke herverdeling, voor een waardig inkomen voor iedereen, voor een warme en solidaire samenleving, tegen een beleid dat hele groepen van de bevolking verarmt en de 1% rijksten in de watten legt!
Marijke Persoone