Resultaten stressbarometer 2014

Stress en burn-out zijn een probleem van iedereen!

stress
In het najaar 2014 organiseerde het NVK een bevraging over burn-out en stress op het werk. We zetten hier de belangrijkste bevindingen op een rijtje.
De respondenten:
  
- 43% mannen en 57% vrouwen
- 24% heeft een leidinggevende functie
- 11,5% zijn twintigers, 21,5% dertigers, 41% veertigers en 26% vijftigplussers

Stresssituatie bij werknemers

62% van alle respondenten vindt regelmatig dat het allemaal wat te veel wordt op het werk. Eén vijfde loopt op de toppen van zijn tenen. Dit cijfer komt overeen met andere burn-outenquêtes waaruit blijkt dat tussen de 20% en 25% van de werknemers in de gevarenzonde zit. Ongeveer evenveel leidinggevenden als niet-leidinggevenden geven aan regelmatig stressproblemen te ervaren terwijl beduidend meer niet-leidinggevenden te kennen geven bijna altijd op het randje te balanceren.

Symptomen

Minder goed slapen, vergeetachtigheid en concentratieproblemen zijn de meest voorkomende stresssymptomen bij de respondenten, gevolgd door uitputting en piekeren, naast geen fut hebben voor activiteiten en contacten buiten het werk en last hebben van onbestemde lichamelijke klachten. Dit zijn typische stresssymptomen.

Omvang

We peilden ook naar de stressklachten bij de collega’s van de respondenten. 44% merkt dat een groep van collega’s met stressklachten te maken heeft. Opvallend: maar 27% van de leidinggevenden geeft dit aan, tegenover 49% van de niet-leidinggevenden. Leidinggevenden zien vooral ‘individuele stressgevallen’ en minder vaak een ‘groep van collega’s’. Hebben leidinggevenden wel steeds een goed zicht op het welbevinden van hun medewerkers? Vangen zij voldoende stresssignalen van anderen op, als ze zelf onder druk staan, een prestatiegerichte sturing geven en een beperkte kennis hebben van stress en burn-out? Het NVK zal dit verder onderzoeken. 

Evolutie en bespreekbaarheid

Maar 2% van de respondenten geeft aan dat het aantal collega’s met stress en burn-out de afgelopen jaren is afgenomen. 79% ziet een toename. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt deze evolutie echter in mindere mate. Mogelijk is de gevoeligheid voor de problematiek toegenomen.
Toch ervaart 20% van de respondenten werkstress en burn-out als een taboe op het werk. 53% ziet enkel in vertrouwelijke gesprekken met collega’s de kans om het over stressproblemen te hebben. 
Opmerkelijk is dat een grote groep van leidinggevenden (23%) zegt dat er open over stress en burn-out kan gepraat worden. Uiteraard kan de bedrijfscultuur aan de basis liggen van deze verschillen, maar het kan ook wijzen op de overtuiging van leidinggevenden dat werknemers open over hun problemen kunnen en durven praten.

Aandacht voor stress door leidinggevenden

Leidinggevenden zijn duidelijk positiever over stresscoaching van hun eigen leidinggevende in vergelijking met andere werknemers. Toch zegt ook bijna één derde van de leidinggevenden dat het thema nooit ter sprake komt. 48% van de leidinggevenden zegt dat zijn leidinggevende wel luistert maar niets onderneemt. 
Bij 39% van de werknemers in een niet-leidinggevende rol komt het thema niet ter sprake en bij 46% luistert de leidinggevende wel maar doet niets aan de gesignaleerde problemen.
Slechts 1 op 7 leidinggevenden maakt de inschatting dat werkstress niet op teamniveau kan beheerst worden en dat de prestatiecultuur van het bedrijf (mede)verantwoordelijk is. Dat is een erg lage score vergeleken bij de onderzoekscijfers over werkdruk en overwerk. 

Conclusies

Stress en burn-out zijn een probleem van iedereen, van werknemers én van leidinggevenden. Een overgrote meerderheid ervaart stress als een probleem dat in een taboesfeer hangt.
Er zijn wel wat verschillen tussen leidinggevenden en niet-leidinggevenden. Leidinggevenden zijn eerder geneigd te denken dat werknemers makkelijk over hun stressproblemen durven praten. Een doorsnee werknemer spreekt er enkel over met een collega die hij of zij vertrouwt. Leidinggevenden zien slechts enkele individuele gevallen met stress kampen, terwijl werknemers wijzen naar een ‘groep van collega’s’ die in een probleemsituatie zit.
Een grote groep van leidinggevenden kan zelf niet naar een directe overste stappen met zijn problemen. Een nog grotere groep van gewone medewerkers spreekt niet over stress met zijn directe leidinggevende. Doen ze dat wel, dan worden meestal geen stappen ondernomen om stressproblemen aan te pakken.
Deze resultaten bevestigen de nood aan het verder bespreekbaar maken van psychosociale belasting en het wegnemen van de echte oorzaken van stress en burn-out. De problemen bij kaderleden moeten meer dan vandaag het voorwerp van gesprek worden in het sociaal overleg. Het LBC-NVK-congres van maart 2015, onder het motto ‘Goed werk, een sterk merk’, zal de lijnen uitzetten voor een globaal actieplan.
Worstel je zelf met stress- of burn-outproblemen? 

Dan kan je altijd terecht bij het Centrum voor Loopbaanontwikkeling van de LBC-NVK. Het CLO organiseert geregeld workshops rond stress en burn-out, ook voor kaderleden en leidinggevenden. De activiteiten worden aangekondigd op www.loopbaanontwikkeling.be en www.jeloopbaan.be.

Contacteer ons